Kalp ve damar hastalıkları, Türkiye’de tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturarak önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Özatik, koroner kalp hastalığının erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleriyle büyük ölçüde önlenebileceği uyarısında bulundu. Prof. Dr. Özatik, kalbin dakikada ortalama 75 kez kasılıp gevşeyerek günde yaklaşık 100 bin kez çalıştığını belirtti. Kalbin sürekli oksijen ve besin alması gereken koroner arterlerin daralması veya tıkanması koroner kalp hastalığını tetikliyor.
Koroner kalp hastalığı riskini artıran değiştirilemeyen faktörler arasında ileri yaş, erkek cinsiyet ve ailede kalp hastalığı öyküsü bulunuyor. Prof. Dr. Özatik, erkeklerde 45, kadınlarda ise 55 yaş sonrası riskin belirgin şekilde arttığını ifade etti. Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği, obezite, hareketsiz yaşam, aşırı alkol tüketimi ve kronik stres gibi kontrol edilebilir risk faktörlerinin de hastalığın gelişiminde önemli rol oynadığı vurgulandı. Özellikle sigara, damar yapısını bozarak koroner arter hastalığı için en önemli risk etkenlerinden biri olarak gösterildi.
Koroner kalp hastalığının en önemli belirtisi göğüs ağrısıdır. Bu ağrı genellikle yürüyüş, merdiven çıkma, ağır yemek sonrası veya stres anlarında ortaya çıkar. Hastalar tarafından göğüste baskı, sıkışma veya ezilme hissi olarak tarif edilen ağrı, sol omuza, kola, çeneye veya mide bölgesine yayılabilir. Ağrı genellikle birkaç dakika içinde dinlenmeyle hafifler. Ancak Prof. Dr. Özatik, bazı kişilerde hiçbir belirti olmadan da kalp krizi gelişebileceği uyarısında bulunarak, risk grubundaki bireylerin düzenli kalp kontrollerini ihmal etmemeleri gerektiğini belirtti.
Erken teşhis ve risk faktörlerinin kontrol altına alınması, kalp krizi ve buna bağlı ölümlerin önlenmesinde en etkili yöntemlerdir. Ailesinde kalp hastalığı bulunan bireylerin, belirtiler ortaya çıkmadan kardiyolojik değerlendirmeden geçmeleri büyük önem taşıyor.
Koroner kalp hastalığından korunmak için sigara kullanılmamalı, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri düzenli olarak takip edilmelidir. Haftada en az 150 dakika düzenli fiziksel aktivite yapılmalı, Akdeniz tipi beslenme tercih edilmeli, ideal kilo korunmalı, stres yönetimine önem verilmeli ve düzenli sağlık kontrolleri aksatılmamalıdır.
