Bir tıp dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, uzun süre hareketsiz oturmanın genel kanser görülme ve kanserden ölüm riskini artırdığını ortaya koydu. Özellikle 30 dakikayı aşan kesintisiz oturma süreleri riskle ilişkilendirilirken, gün içinde kısa hareketlerle oturma sürelerini bölmek bu riskleri önemli ölçüde azaltabiliyor.
Araştırmanın bulgularına göre, günde kesintisiz oturarak geçirilen her ekstra saat, kanserden ölüm riskinde yüzde 9, genel kanser görülme riskinde ise yüzde 3 artışla ilişkilendirildi. Obezite ve tip 2 diyabetle bağlantılı kanser türlerinde bu artış oranı yüzde 5 olarak belirlendi. Uzmanlar, uzun süreli hareketsizliğin 30 dakika veya daha uzun süren ve bu sürenin büyük bölümünde kişinin hareketsiz kaldığı oturma dönemlerini kapsadığını ifade etti.
Çalışma, İngiltere’deki uzun soluklu sağlık araştırmalarına katılan 91 binden fazla kişinin verilerini analiz etti. Katılımcıların yaş ortalaması 56 olarak belirtilirken, araştırmanın başlangıcında hiçbirinde kanser öyküsü bulunmuyordu. Katılımcılar, bir hafta boyunca bileklerine takılan hareket takip cihazlarıyla izlenerek hareketsizlik, hafif fiziksel aktivite veya orta ve yüksek yoğunluklu egzersiz süreleri kaydedildi. Araştırmacılar, katılımcıların sağlık durumunu yaklaşık 12 yıl boyunca takip etti.
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, kesintisiz oturmak ile sık sık hareket ederek oturma süresini bölmek arasındaki önemli fark oldu. Kısa hareketlerle bölünen oturma sürelerinin daha olumlu sağlık sonuçlarıyla ilişkilendirildiği gözlendi. Gün içinde hareket ederek bölünen her bir saatlik hareketsiz zaman; kanserden ölüm riskinde yüzde 18, genel kanser görülme riskinde yüzde 6 azalmayla bağlantılı bulundu. Obezite ve tip 2 diyabetle ilişkili kanserlerde ise yüzde 9 ila yüzde 10 daha düşük risk tespit edildi.
Araştırmanın kıdemli yazarlarından Glasgow Üniversitesi epidemiyoloğu Frederick Ho, 30 dakikadan uzun süre aralıksız oturmanın özellikle dikkat edilmesi gereken bir durum olduğunu vurguladı. Ho, bu verilerin kesintisiz oturmanın daha yüksek kanser riskiyle bağlantılı olduğunu gösterdiğini belirtti. Ayrıca, oturma süresini bölmek için yoğun spor yapmaya gerek olmadığı, kısa bir yürüyüş veya gün içinde hafif hareket etmenin bile uzun süreli hareketsizliği azaltmaya yardımcı olabileceği ifade edildi.
Çalışmada, uzun süreli oturmanın yerine fiziksel aktivite koymanın olası etkileri de incelendi. Modellemelere göre, günde bir saatlik uzun süreli hareketsizliğin hafif fiziksel aktiviteyle değiştirilmesi; kanserden ölüm riskinde yüzde 12, kanser görülme riskinde ise yüzde 6 azalmayla ilişkilendirildi. Araştırmacılar, mevcut sağlık önerilerinin genellikle orta ve yüksek yoğunluklu egzersizlere odaklandığını ancak hafif fiziksel aktivitelerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Bilim insanları, çalışmanın gözlemsel bir araştırma olduğunun altını çizerek sonuçların doğrudan neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğini belirtti. Uzun süre oturmanın tek başına kansere neden olduğu veya oturma süresini bölmenin kesin olarak kanseri önlediği söylenemez. Ancak bulgular, hareketsiz yaşam tarzı, kronik inflamasyon ve kanser riski arasındaki bağlantıyı inceleyen önceki araştırmalarla paralellik gösteriyor. Uzmanlar, gün içinde uzun süre boyunca hiç hareket etmeden oturmak yerine kısa yürüyüşler yapmak, ayağa kalkmak ve hafif hareketlerle hareketsizliği bölmenin halk sağlığı açısından önemli olabileceğini ifade etti.
