Stanford Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırma, göz çevresinde oluşan sarı kolesterol birikintileri olan ksantelazmanın, kalp krizi ve inme riskinde artışla ilişkili olabileceğini ortaya koydu. Çalışma, 17 bin 925 ksantelazma hastası ile eşleştirilmiş kontrol grubunu 10 yıla kadar takip etti.
Ksantelazma, genellikle göz kapaklarında, gözlerin iç köşelerinde ve burun köküne yakın bölgelerde beliren sarımsı, düz veya hafif kabarık kolesterol birikintileridir. Bu plaklar genellikle ağrısızdır ve daha önce kozmetik bir sorun olarak değerlendiriliyordu. Oluşumlar bazen yüksek kolesterolle ilişkilendirilse de, normal kan yağlarına sahip kişilerde de görülebilir.
Atherosclerosis dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, ksantelazması olan bireylerde kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak oranları anlamlı derecede daha yüksek bulundu. Araştırmanın ilk yılında, ksantelazma grubunda yüzde 1 oranında kalp krizi görülürken, kontrol grubunda bu oran yüzde 0,35 olarak kaydedildi. İnme oranları sırasıyla yüzde 0,95 ve 0,30, geçici iskemik atak oranları ise yüzde 0,60 ve 0,19 olarak saptandı.
Beş yıllık takipte kalp krizi oranı ksantelazma grubunda yüzde 2,26’ya, kontrol grubunda yüzde 1,13’e yükseldi. On yıllık takipte de bu farklar sürerken, genel ölüm oranlarında anlamlı bir fark gözlenmedi.
Araştırmacılar, ksantelazmanın doğrudan kalp krizi veya inmeye neden olduğunu kanıtlamasa da, yaş, cinsiyet, kan yağları, hipertansiyon, diyabet, obezite ve sigara kullanımı gibi diğer risk faktörleri eşleştirildikten sonra bile bağlantının devam ettiğini vurguladı. Bu bulgu, ksantelazmanın, belirti vermeden ilerleyebilen damar sertliği için görünür bir klinik işaret olabileceği hipotezini destekliyor. Bu durumun, erken risk değerlendirmesi ve koruyucu önlemler için kullanılabileceği belirtildi.
Göz çevresinde sarı plak fark eden kişilerin paniğe kapılmadan aile hekimi, dermatoloji veya göz hastalıkları uzmanına başvurması öneriliyor. Doktorlar, gerekli görürlerse kolesterol, tansiyon ve kan şekeri ölçümlerini değerlendirerek kişinin genel kalp-damar riskini inceleyebilir. Ksantelazmayı evde gidermeye çalışmak tehlikeli olabilir; önemli olan altta yatan risk faktörlerinin uzman gözetiminde değerlendirilmesidir.
