İstinye Üniversitesi Medical Park Gaziosmanpaşa’dan Klinik Psikolog Ayşe Sena Sarıdoğan Öztürk, telefona otomatik olarak bakma, kısa süreli kontrollerin uzun sürmesi ve telefondan uzak kalındığında huzursuzluk yaşanmasının problemli telefon kullanımına işaret ettiğini belirtti. Öztürk, uyku saatini erteleyerek telefonla vakit geçirmenin de dikkat edilmesi gereken bir durum olduğunu vurguladı.
Bir mesaj veya e-postayı kontrol etmek amacıyla telefona bakıldığında planlanandan çok daha uzun süre telefonda kalınması, davranış üzerindeki kontrolün azalmasıyla ilişkilendiriliyor. Klinik Psikolog Öztürk, ödül sistemi sayesinde bu davranışın zamanla otomatikleşebileceğini ifade etti. Telefonu elimize aldığımızda kontrolün azaldığını ve bu durumun otomatikleşebileceğini belirtti.
Telefonu sık kontrol etmenin dikkat süresi, odaklanma ve günlük iş performansı üzerindeki etkisine değinen Klinik Psikolog Öztürk, sık telefon kontrolünün dikkat bölünmesine yol açabileceğini söyledi. Özellikle zihinsel emek isteyen işlerde hata yapma oranının artabileceğini, iş bitirme süresinin uzayabileceğini ve işlerin sık sık yarıda bırakılabileceğini belirtti. Ayrıca unutkanlık hissi ve işe başlamada zorlanma gibi durumların da görülebileceğini ekledi.
Telefon bırakıldığında yaşanan huzursuzluk, sıkılma veya bir şeyleri kaçırma hissinin hafif düzeyde görülebileceğini belirten Klinik Psikolog Öztürk, beynin sürekli uyarana alışmasıyla bu durumun ortaya çıkabileceğini açıkladı. Ancak telefon yanımızda değilken belirgin huzursuzluk yaşanması ve kontrol etmeden rahatlayamamanın dikkat çekici bir noktaya işaret ettiğini söyledi.
Özellikle yatmadan önce telefon kullanımının uyku düzeni ve kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Klinik Psikolog Öztürk, ekran ışığının, özellikle mavi ışığın melatonin artışını ve uykuya hazırlık sürecini olumsuz etkilediğini belirtti. Beynin gündüz sinyali almaya devam etmesiyle uyku hijyeninin bozulma ihtimali olduğunu açıkladı.
Ebeveynlerin çocukların telefon kullanımını sınırlandırırken ani ve açıklamasız yasaklardan kaçınması gerektiğini belirten Klinik Psikolog Öztürk, çocukların nedenini anlamadığı yasakları güç savaşına dönüştürebileceğini söyledi. Yemeğini veya ödevini bitirdiğinde telefonu ödül olarak vermenin de telefonu daha cazip hale getirebileceğini ekledi. Ebeveynlerin kendi davranışlarıyla örnek olması gerektiğini vurgulayan Öztürk, telefon süresinin bitmek üzere olduğunu önceden haber vermenin geçişi kolaylaştırabileceğini ifade etti.
