El titremesi, yavaş adımlar, donuk yüz ifadesi… Genellikle yaşlılığın doğal bir sonucu olarak görülen bu belirtiler, Parkinson’un erken uyarı işaretleri olabiliyor. Halk arasında “yaşlılık hastalığı” diye de bilinen Parkinson, ilk kez 1817 yılında Londralı hekim James Parkinson tarafından tanımlandı. Çoğunlukla ileri yaşlarda görülen bu nörolojik rahatsızlık, nadiren gençleri de etkileyebiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, Parkinson hastalığının küresel yaygınlığı son 25 yılda iki katına çıktı. The BMJ’de yayımlanan güncel bir araştırmaya göre ise 2050 yılı itibarıyla dünya genelinde Parkinson hastalığı ile yaşayan kişi sayısının 25 milyonu aşması bekleniyor. Bu artışın en büyük nedeni ise yüzde 89 oranla nüfusun hızla yaşlanması olarak gösteriliyor.
Dr. Özden, hastalığın nedenini şu şekilde özetliyor: “Beyinde hareketlerimizi kontrol eden ve dengeleyen bir kimyasal madde olan dopamin üreten hücreler zamanla azalıyor. Bu da vücudun hareketlerini düzgün şekilde kontrol etmesini zorlaştırıyor.”
Hastalığın ilk ve en sık görülen belirtileri istirahat halindeyken görülen elde titreme ile hareketlerde yavaşlama… Dr. Özden, bu noktada bir parantez açarak, “Titreme daha çarpıcı bir belirti olduğu için, hastalar bu şikayetle doktora daha erken başvuruyor. Yavaşlamanın hasta tarafından fark edilmesi biraz daha geç oluyor” diyor.
Diğer bulguları ise şöyle sıralıyor: “Harekete başlamakta zorluk, tekrarlayıcı hareketleri yapmakta güçlük, el yazısının küçülmesi, yürümenin yavaşlaması, adım mesafelerinin kısalması, mimiklerin azalıp, yüzün donuklaşması gibi belirtiler ile ortaya çıkıyor.”
Dr. Özden, tedavi konusunda şu bilgileri veriyor: “Parkinson hastalığının şu anda kesin bir tedavisi bulunmasa bile semptomları hafifletmeye yönelik pek çok etkili tedavi yöntemi mevcut. Dopamin seviyesini artırmaya yönelik ilaç tedavileri, fizyoterapi ve egzersiz programları, konuşma terapileri, cihaz destekli tedaviler sayesinde hastaların yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabiliyor.”
Son yıllarda, kişiye özel tedavi yaklaşımları, biyobelirteçlerle erken tanı çalışmaları, genetik araştırmalar ve nöroteknolojik gelişmeler, Parkinson’a dair umut verici durumları beraberinde getiriyor.
Parkinson hastalığıyla mücadele her ne kadar zorlu bir süreç olsa da doğru tedavi, destek ve anlayışla hastalar kaliteli bir yaşam sürebiliyor.
