Tiroit bezi hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan tiroit kanserinin görülme sıklığı son 40 yılda 3 kat arttı. Sağlıksız beslenme, kanserojen maddelere maruziyet ve obezite artışta rol oynarken, modern teknolojilerle şüpheli nodüllere erken tanı konulabiliyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Köstek, erken teşhisin tedaviyi kolaylaştırdığını belirtti.
Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Köstek, ailesinde tiroit kanseri öyküsü olan veya radyasyon tedavisi almış kişilerin, belirti olmasa dahi tiroit ultrasonu ile düzenli tarama yaptırmasının önemine dikkat çekti. Nodül tespit edilen hastaların takiplerini aksatmamaları gerektiğini vurgulayan Köstek, güncel ultrasonografi sonuçları olmayanların tetkiklerini planlamalarını önerdi.
Boynun ön kısmında yer alan tiroit bezi, metabolizma, kalp hızı ve vücut ısısı gibi yaşamsal fonksiyonları düzenleyen hormonları üretir. Bu dokudaki hücrelerin kontrolsüz çoğalması tiroit kanserine yol açar. Tiroit nodülleri yaygın olsa da büyük çoğunluğu kanser değildir. En sık görülen ve yavaş seyreden papiller tip, daha nadir görülen ancak ölümcül anaplastik tipe göre daha avantajlıdır. Hormon üretmeyen hücrelerden kaynaklanan medüller tiroit kanseri de bir diğer alt tiptir.
Tiroit kanseri kadınlarda erkeklere oranla 4 kat daha sık görülür. Bunun nedenleri arasında hormonlar ve otoimmün hastalıklar düşünülmektedir. İyot eksikliği, sağlıksız beslenme, obezite ve tütün kullanımı riski artırır. Çocukluk çağı radyasyon tedavisi veya ailede guatr öyküsü de riski yükseltir.
Tiroit kanseri, kitle büyümeden veya yayılmadan belirgin belirti vermeyebilir. Genellikle başka nedenlerle yapılan incelemelerde tesadüfen teşhis edilir. İlerleyen vakalarda boyunda şişlik, seste çatallanma, nefes darlığı, yutkunma güçlüğü gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında tedavi zorlaşır. Bu nedenle şüpheli nodüllerin erken tespiti büyük önem taşır.
Tiroit nodülünün kötü huylu olup olmadığını belirlemede biyopsi kritik rol oynar. Ultrasonografide şüpheli nodül saptanan ve risk faktörleri taşıyan hastalara biyopsi yapılır. Kanserle uyumlu tanı konulursa, yayılmadan önce kötü huylu dokuyu çıkarmak için cerrahi tedavi planlanır.
Erken tanı konulan tiroit kanserinde cerrahi ilk adımdır. Başarılı operasyonlarla hastaların yaşam kalitesi korunur. Doç. Dr. Mehmet Köstek, ameliyatın küçük bir kesiden yapıldığını ve hastaların kısa sürede normal yaşamlarına döndüğünü belirtiyor. Erken evrede tiroit bezinin tek tarafının alınması yeterli olabilir, bu da ömür boyu hormon ilacı kullanma ihtiyacını ortadan kaldırabilir. İleri evrelerde ise tiroit bezi ve lenf bezlerinin çıkarılması gerekebilir, bu da daha uzun süren ve riskli ameliyatlardır.
