Yeterli ve kaliteli uyku, vücudun dinlenmesi ve kendini yenilemesi için kritik öneme sahiptir. İngiltere’de yapılan yeni bir araştırma, uyku süresi ve kalitesinin uzun vadeli sağlık üzerindeki etkilerini inceledi. Yaklaşık 100 bin kişinin uyku verilerini analiz eden çalışma, uyku eksikliğinin yalnızca anlık yorgunluğa değil, ciddi sağlık sorunlarına da davetiye çıkarabileceğini ortaya koydu.
Araştırmada, gecede 5 saatten az uyuyan bireylerin 37 farklı hastalık açısından daha yüksek risk taşıdığı belirlendi. Bu hastalıkların büyük çoğunluğunda en düşük riskin, gecede 6 ila 8 saat uyuyan kişilerde gözlemlendiği tespit edildi. Araştırmacılar, orta ve ileri yaştaki yetişkinler için bu uyku aralığının genel sağlık durumunu iyileştirebileceğine dikkat çekti. Ancak çalışmanın, az uykunun doğrudan bu hastalıklara neden olduğunu kanıtlamadığı, yalnızca bir ilişkiyi gösterdiği vurgulandı.
Çalışmaya İngiltere Biobank’a katılan 95 bin 559 kişi dahil edildi. Katılımcıların uyku verileri yedi gün boyunca hareket ölçer cihazlarla toplandı. Yapay zeka destekli algoritmalarla toplam uyku süresi, REM uykusu, derin uyku, hafif uyku ve gece içindeki uyanıklık süreleri belirlendi. Katılımcıların sağlık kayıtları ortalama 8,9 yıl boyunca incelenerek, uyku özelliklerinin binden fazla hastalık sonucuyla ilişkisi değerlendirildi.
Araştırmada toplam uyku süresinin yanı sıra uykunun farklı evreleri de mercek altına alındı. Daha fazla REM uykusu süresine sahip kişilerde 83 hastalığın daha düşük görülme oranıyla bağlantılı olduğu saptandı. Araştırmacıların hesaplamalarına göre, REM uykusundaki her 47,6 dakikalık artış, kalp yetmezliği riskini yüzde 26, demans riskini yüzde 46 ve Parkinson hastalığı riskini yüzde 80 azaltabiliyor. Derin uyku süresinin uzun olması da tip 2 diyabet ve majör depresif bozukluk gibi 7 hastalıkta daha düşük riskle ilişkilendirildi.
Uyku düzenindeki istikrarsızlıklar ve gece uykusu sırasında sık uyanıklık halleri de incelendi. Geceden geceye uyku düzeninin daha fazla değişmesi ve uyku sırasında daha uzun süre uyanık kalmak, kaygı bozuklukları ve madde kullanım bozuklukları gibi bazı sağlık sorunlarının görülme oranlarını artırabiliyor. Bu bulgular, uyku süresinin yanı sıra uykunun bölünmesinin ve farklı uyku evrelerinin de genel sağlık üzerinde önemli bir rol oynadığını gösteriyor.
