Dermatoloji Uzmanı Dr. Melek Kesir Koç, yaz aylarında güneş ışınlarının dik gelmesiyle artan ultraviyole (UV) maruziyetinin cilt kanseri riskini yükselttiğini belirtti. Güneş yanıklarının basit bir kızarıklık olmadığını, DNA hasarına yol açabildiğini vurguladı.
Dr. Koç, güneş yanığının UVA ve UVB ışınlarının ciltte yarattığı akut reaksiyon olduğunu söyledi. Bu hasarın cilt yaşlanmasını hızlandırabileceğini, kalıcı lekelere ve cilt kanserlerine zemin hazırlayabileceğini açıkladı. Bu nedenle güneş yanıklarının hafife alınmaması gerektiğini ifade etti.
Yazın güneş yanıklarının sık görülmesinin temel nedeninin UV ışınlarının şiddetinin artması olduğunu belirten Dr. Melek Kesir Koç, özellikle 10.00 ile 16.00 saatleri arasında UV seviyesinin en yüksek düzeye ulaştığını kaydetti. Bu saatlerde korunmasız güneşte kalmanın ciddi yanıklara yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Çocuklar, yaşlılar ve açık tenli bireylerin güneş yanığına karşı daha yüksek risk taşıdığını vurgulayan Dr. Koç, bebeklerin cildinin hassas olduğunu ve melanin pigmentinin yetersizliğini belirtti. 6 aydan küçük bebeklerde koruyucu kıyafet ve şapka önerirken, daha büyük çocuklarda SPF 50+ mineral filtreli güneş kremleri tavsiye etti. Yaşlılarda cilt yenilenme kapasitesinin azaldığını ve ilaçların güneşe duyarlılığı artırabileceğini ekledi. Açık tenlilerde ise melanin azlığının cilt kanseri riskini belirgin şekilde yükselttiğini ifade etti.
Güneş yanığı oluştuğunda ilk müdahalenin önemine değinen Dr. Koç, bol su tüketimi, soğuk kompres ve alkol/parfüm içermeyen nemlendiriciler kullanılmasını önerdi. Pamuklu ve bol kıyafetlerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi.
Halk arasında bilinen yoğurt veya diş macunu sürme gibi yöntemlerin yanlış olduğunu belirten Dr. Koç, bu tür uygulamaların enfeksiyon riskini artırabileceğini dile getirdi. Su toplamış kabarcıkların patlatılmaması, soyulan derinin koparılmaması gerektiğini vurguladı. Sıcak suyla banyo ve kese uygulamalarından kaçınılması gerektiğini de ekledi.
Yüksek ateş, titreme, bilinç bulanıklığı, şiddetli baş ağrısı, mide bulantısı, kusma, aşırı susuzluk ve idrar miktarında azalma gibi belirtilerin görülmesi durumunda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini bildirdi.
Tekrarlayan güneş yanıklarının uzun vadeli etkilerine dikkat çeken Dr. Koç, UVB ışınlarının DNA’yı bozduğunu, UVA ışınlarının ise erken yaşlanmaya neden olduğunu açıkladı. Çocukluk döneminde ağır güneş yanığı geçirenlerde melanom riskinin iki kat arttığını belirtti.
Güneşten korunmanın sadece kremle sınırlı olmadığını belirten Dr. Koç, en az SPF 30, tercihen SPF 50+ geniş spektrumlu güneş kremi kullanılması gerektiğini söyledi. Kremin dışarı çıkmadan sürülmesi ve yenilenmesi gerektiğini, ayrıca şapka, UV filtreli gözlük ve koruyucu giysilerin önemini vurguladı.
Şemsiye altında veya bulutlu havalarda bile UV ışınlarına maruz kalınabileceğini belirten Dr. Koç, kum ve denizin ışınları yansıttığını, bulutların ise UV’nin büyük bölümünü engellemediğini ifade etti. Bu nedenle güneşten korunma önlemlerinin her koşulda sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
Tatilde cilt sağlığı için yeterli sıvı tüketiminin önemine değinen Dr. Koç, günde en az 2,5-3 litre su içilmesini, güneş sonrası duşla cildin arındırılmasını ve nemlendirici kullanılmasını önerdi. Plaja gitmeden önce parfüm veya alkollü kozmetik ürünlerden kaçınılması gerektiğini, bu ürünlerin lekelere neden olabileceğini sözlerine ekledi.
