Özellikle 50 yaş sonrası erkeklerde sık görülen iyi huylu prostat büyümesi, yaşam kalitesini düşürmenin yanı sıra tedavi edilmediğinde ciddi sorunlara yol açabilir. Türkiye’de 50 yaş üstü erkeklerin yaklaşık %14’ü bu sorunla karşılaşırken, uluslararası veriler bu oranın %50’ye ulaştığını gösteriyor.
Acıbadem Fulya Hastanesi Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Bahadır Topuz, hastalığın yaygınlaşmasında yaşlanma ve yaşam süresinin uzamasının etkili olduğunu belirtti. Obezite, hareketsiz yaşam, metabolik sendrom ve diyabet gibi faktörlerin prostat büyümesi ve idrar yolu şikayetleriyle ilişkili olabileceğini söyledi. Aşırı kafein ve alkol tüketimi, akşamları fazla sıvı alımı ve hareketsizlik gibi yanlış yaşam alışkanlıklarının da belirtileri artırabildiğini ekledi.
İdrar alışkanlıklarındaki değişikliklerin yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Bahadır Topuz, iyi huylu prostat büyümesinin ihmal edilmemesi gereken 5 temel belirtisini sıraladı.
İdrarın yavaş, ince veya düşük basınçla gelmesi, prostat büyümesinin en yaygın belirtisidir. Büyüyen prostat, idrar kanalını daraltarak mesanenin daha fazla çalışmasına neden olur. İdrar yapma süresinin uzaması ve akımın damlama şeklinde sonlanması da bu duruma işaret edebilir.
Tuvalete gidildiğinde idrarın hemen başlamaması, başlaması için beklenmesi veya ıkınmak gerekmesi de prostat büyümesinin bir göstergesidir. İdrar akımının işlem sırasında kesilmesi, idrar kanalındaki tıkanıklığı haber verebilir. İlerleyen vakalarda mesane kası yorulabilir ve idrar boşaltımı güçleşebilir.
Gündüzleri sık tuvalete gitme, idrarı ertelemekte zorlanma veya tuvalete yetişememe kaygısı yaşamak, prostat büyümesiyle ilişkili mesane belirtilerindendir. Mesanenin aşırı aktif hale gelmesi, sosyal yaşamı önemli ölçüde kısıtlayabilir. Ani sıkışma hissine idrar kaçırma da eşlik edebilir.
Uykudan birden fazla kez idrar yapmak için kalkmak, yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürür. Sık bölünen uyku, yorgunluğa, dikkat azalmasına ve performans kaybına yol açabilir. İleri yaştaki kişilerde düşme ve yaralanma riskini de artırabilir. Ancak gece idrara kalkmanın diyabet, uyku apnesi, kalp hastalıkları gibi farklı nedenleri olabileceği unutulmamalıdır.
İdrar yaptıktan kısa süre sonra yeniden tuvalet ihtiyacı duyulması veya mesanede hala idrar kaldığının hissedilmesi önemli bir uyarıdır. Prostat tıkanıklığı nedeniyle mesane tam boşalamayabilir ve enfeksiyon, mesane taşı ve ani idrar yapamama riskini artırabilir.
Teknolojideki gelişmeler, iyi huylu prostat büyümesi tedavisinde de yenilikler sunuyor. Hastanın durumu ve beklentilerine göre kişiye özel tedavi seçenekleri belirlenebiliyor. HoLEP ve Rezum gibi yeni nesil yöntemler, idrar kanalından girilerek vücutta kesi oluşturmadan uygulanıyor.
Doç. Dr. Bahadır Topuz, bu yöntemlerin geleneksel cerrahiye göre daha kısa sürmesi, daha az kanama ve daha erken taburcu olma gibi avantajlar sağladığını belirtti. En doğru tedavi yönteminin, ayrıntılı ürolojik muayene ve tetkikler sonucunda hasta ve hekim tarafından ortaklaşa belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
